Vice-Governor’s Speech: 5th Agri-Aqua Day

Maayong buntag Misamis Occidental! Malipayong pagsaulog sa 86th Anniversary sukad sa pag-ugmad sa atong probinsya ug congratulations usab sa 5th Year Celebration sa Agri-Aqua Day. Lingia palihog ang imong tapad ug ingna siya: “It’s a green day today!”

Akong pagtahod sa atong pinalanggang Inahan sa Probinsya, Governor Herminia M. Ramiro; sa akong mga kauban sa Sangguninang Panlalawigan; sa atong mga mayor ug uban pang opisyales sa atong mga cities ug municipalities; sa atong lead office nga nagdala sa atong programa karong kabuntagon – ang Provincial Agriculture Office, headed by Sir Boy Satorre; sa atong mga maabtik nga department heads; sa atong mga pinasidunggang fishermen ug farmers; ladies and gentlemen, sa usab, maayong buntag!

Dako natong kalipay nga makita ang paghatag ug dakong importansya sa agrikulutra sa atong probinsya. Duha sa pinakadako nga economic drivers sa Misamis Occidental mao ang turismo ug agrikultura. Ang Misamis Occidental adunay total land area nga 205,522 hectares or 20.552 square kilometers. Kompara sa tibuok Northern Mindanao, ang atong probinsya nag-okupar sa 10.2% sa tibuok yuta sa rehiyon. Sa tibuok yuta sa atong probinsya, 57.61% or equivalent to 118,394 hectares niana ang atong gigamit sa agrikultura o mga pagtanom. Sobra sa katunga ang atong production land area. Then we ask, unsa naman ang contribution nga nahimo sa agrikultura sa Misamis Occidental?

Matod pa sa National Economic Development Authority o NEDA, sa tuig 2013 and 2014, Misamis Occidental remained as the second highest coconut-producing province in the region; ikaduha kita sa Lanao Del Norte.

Sa 2014, fish production o ang abot sa atong mga isda through marine fish-caging nidaghan pag-ayo. It increased by almost 98 percent. Matod sa NEDA, favorable harvest was noted in Misamis Occidental, particularly in Lopez Jaena, Plaridel, and Sapang Dalaga.

We are a very blessed province. Sa tibuok Region 10, ang mga probinsya sa Misamis Occidental and Misamis Oriental continue to be the major sources for processed wood products in the region. These processed products are plywood, blockboard, and veneer.

Unsa man ang gipasabot niini? Simply, it means our initiatives for agriculture growth are giving good returns. Para sa atong mga mag-uuma ug mga mangingisda, importante kaayo mo sa atong ekonomiya. Kon wala mo, ang seguridad sa supply sa atong adlaw-adlaw nga pagkaon posibleng mag-atubang ug dakong problema. Daghan kaayong salamat sa inyong paghago. Sa tibuok Region 10, giila ang atong probinsya sa mga contribution nga iyang nahimo sa ekonomiya through agriculture. Akong gihangyo kitang tanan, atong tagaan ug masipang pakpak ang atong mga agriculture frontliners – our fishermen and farmers. Masipang pakpak alang kanila!

Matod pa sa United Nations Development Program o UNDP, the Philippines is one of the world’s “mega biodiversity” countries, rich in both fauna and flora. Labaw pa 50% sa biodiversity sa tibuok kalibutan diri makita sa Pilipinas, but despite the abundant natural resources, environmental assets are unavailable to poor groups. Dili nato malimod nga taliwala sa daghang bahandi sa atong kinaiyahan, ang Agriculture sector sa nasud nagpabilin nga usa sa pinakapobre nga sector sa Pilipinas. Ngano man? Lack of access to quality input materials, lack of access to technology, ug lack of accessible farm-to-market roads ang pipila sa mga nakitang rason.

Dinhi sa atong probinsya, unsa man ang gibuhat sa atong gobyerno? Ang atong provincial government, pinanguluhan ni Governor Hermie Ramiro, naghatag ug dakong pagtagad sa atong agriculture sector. Akong gi-awhag ang atong mga mag-uuma; kon nanginahanglan mo ug technical assistance, naa ang atong Provincial Agriculture Office nga pwede ninyong kaduolan. Ang PAO, headed by Sir Boy Satorre ug sa iyang mga staff, sa akong nahibaluan, nagkugi jud ug bisita sa mga LGU’s para sa pagmonitor ug pagtabang sa agrikultura sa atong mga munisipyo.

Naghatag usab kita ug high value crop seeds and planting materials. We also distribute fingerlings and fishing gears for fisherfolks. Duol lang mo sa Agriculture Office para sa mga detalye. Nihangyo mi kaninyo sa pagpadayon sa pakigtinabangay sa atong provincial ug LGU offices sa Agriculture. Daghan sila ug matabang ninyo kabahin sa mga bag-ong teknolohiya ug organic farming. There is income in agriculture.

Ang Provincial Government usab naglantaw nga ato jud mahatagan ug accessible farm-to-market roads ang atong mga mag-uuma. In partnership with the Philippine Rural Development Project sa Department of Agriculture ug Worldbank, ang atong probinsya nakasumiti na ug 20 ka project proposals for the construction of farm-to-market roads which started last year. Out of 20, 3 na ka munisipyo ang nakasugod sa ilang Farm-to-Market Roads. Apil niana ang Tudela, Calamba, ug Panaon. Another 5 proposals have been approved, which cover Clarin, Plaridel, Tudela, Lopez Jaena, and Calamba.

Dili lalim ang proseso nga giagian para kita makapasar sa Worldbank standards. Pinaagi ani nga mga kalsada, ma-minusan na ang production ug transportation cost ug mutaas na pud unya ang income sa atong mga mag-uuma. Dugang niana, dali na nilang ma-access ang mga merkado diin matumod ilang mga produkto.

Let me emphasize, though, that the development of the agriculture sector is not the sole responsibility of the province. Daghang salamat sa atong mga mayor nga nag-atiman usab ug nagtabang sa atong mga mag-uuma ug mga mangingisda. Salamat nga ang atong mga LGU’s kanunay naningkamot sa pagpanalipod sa atong mga kadagatan gikan sa illegal fishing ug sa atong mga agricultural lands gikan sa illegal conversion. Tabangan nato nga dili lamang ang mga dagkong komprador ang mabulahan sa abot sa atong mga mag-uuma. Salamat sa atong mga LGU’s ug sa DTI nga kanunay nagbantay sa fair farm gate ug market price sa atong agri-fishery products.

We are facing many challenges that are hindering us from fully achieving the highest potential sa atong agrikultura. Apan dili usab nato malimod nga ang atong Provincial Government daghang pagpaningkamot ang gibuhat aron ang atong kahimtang matabangan pinaagi sa pag-ugmad sa atong Investment Code, Environment Code, ug sa atong Tourism Code. Kani nga mga balaod makatabang ug dako sa atong probinsya nga mahanigan ang pag-uswag sa tourism ug agriculture sector.

Eighty-six (86) years na ang milabay sukad kita nahimong usa ka probinsya. Dako nga kalambuan na ang atong nakab-ot kon atong lingi-on pagbalik ang mga nanglabay nga katuigan. Salamat kaayo sa atong agri-fishery sector. Kon wala mo, dili usab makapadayon paglambo ang atong probinsya.

God already has given this province the precious gift of rich agriculture; salamat nga ato kining gi-ugmad ug wala gi-usikan. More power Misamis Occidental! Happy Anniversary and we hope for many more productive years. Daghang salamat!

Share This Post: